Archief jazz

Jan Menu - Dutch Songbook
Jan Menu (baritonsaxofoon) ; Jasper Soffers (piano) ; Clemens van der Feen (contrabas) ; Hans van Oosterhout (drums)

Het jazz-repertoire is al bijna een eeuw lang gebaseerd op songs gemaakt voor Hollywood-films en Broadway-musicals. Irving Berlin, Jerome Kern, George Gershwin, Cole Porter en Johnny Mercer zijn een paar bekende componisten. Dit repertoire staat bekend als "The great American songbook".
Hier is uiteraard niets mis mee, maar er zijn meerdere opties:
Jazzmusici componeren hun eigen stukken, "originals". Soms wordt alleen het akkoordenschema van een song gebruikt, waarop dan weer een nieuwe melodie wordt geschreven (bijkomend voordeel : over akkoordenschema's hoeven geen auteursrechten te worden betaald!). Er zijn bewerkingen van klassieke muziek (Uri Caine, Jacques Loussier), van popmuziek, van niet-westerse muziek. En voor vocalisten: er worden teksten gemaakt op instrumentale stukken (door Jon Hendricks, om er een te noemen).
Verandering en groei zijn een voorwaarde voor het voortbestaan van de jazz. Nieuw repertoire met een regionaal karakter kan een waardevolle bijdrage zijn.
Barney Wilen heeft Franse chansons gearrangeerd, Enrico Rava en Bo van de Graaf hebben de filmmuziek van Nina Rota onder de loep gehouden. Bert van den Brink's CD 'Jazz at the Pinehill' bevat bewerkingen van Nederlandse cabaretliedjes.

Jan Menu heeft repertoire van Nederlandse bodem gearrangeerd als basis voor improvisaties. De stijl waarin dit gebeurt heeft zeker geen Nederlandse identiteit, en daar wordt ook niet geheimzinnig over gedaan: we horen de spaarzame noten van Ahmad Jamal, de energieke solo's van John Coltrane op sopraansax, de lijnen van Lennie Tristano, de sfeervolle sound van het ECM label, en de modale jazz uit de 60-er jaren. Dit alles is mogelijk met liedjes van Harry Bannink tot Spinvis.
Op de hoes van de cd zien we een Delfts-blauw tegeltje met een molen, liggend op vellen kastpapier.
Op het spel van Jan Menu valt wat mij betreft niets af te dingen. Hij speelt schitterend, en houdt alles prettig binnen de pijngrens. Tegen de gewoonte in begint deze cd met een ballad. De cd is een staalkaart van wat er mogelijk is met Nederlandse muziek in het mainstream-jazzidioom.
En er is nog veel te doen: Ramses Shaffy, Jules de Corte, Andre Hazes ... voldoende materiaal om nog vele CD's te vullen!

Ernst Reijseger - Tell me everything

Vogelgeluiden in de tuin bij een oude Romaanse kerk in Toscane. Dan horen we de cello van Ernst Reijseger. Zijn laatste CD is een solo-album, de cello is daar zeer geschikt voor. De klank van de cello is te mooi voor woorden, en het instrument geeft mogelijkheid tot harmonie en meerstemmigheid. Bach heeft met zijn cello suites het belangrijkste werk gecomponeerd voor dit instrument. Ernst Reijseger kent zijn klassieken, dat is op het lange titelstuk overduidelijk te horen.
Ernst Reijseger gebruikt alle mogelijkheden van zijn instrument: als een percussie-instrument, als een gitaar. De muziek varieert van abstracte klankexperimenten tot dansbare liedjes en groovende ritmes. In de verstilde omgeving waar de opname plaatsvond kon Ernst ook fluisterzacht spelen, waardoor de kleinste geluiden en boventonen van de cello hoorbaar bleven. De technicus Stefan Winter heeft voor de audiofiele opname gezorgd.
Reijseger schreef bijna alle stukken voor deze cd. Tristan's tune is van collega Tristan Honsinger, die overigens ook een solo-album maakte.
Ernst Reijseger is een van de grootste persoonlijkheden van de Nederlandse muziek en wie dat bevestigd wil zien, hoeft alleen maar naar dit album te luisteren.

Michiel Borstlap - Blue : Songs from Father to Daughter

In juni dit jaar is de dochter van pianist Michiel Borstlap en zijn vrouw Ceylan geboren.
Zij werd Blue Aegea genoemd. Door deze blijde gebeurtenis geïnspireerd heeft Michiel in zijn privéstudio een CD opgenomen. Ook staat er een gedeelte op van een optreden in het Concertgebouw. Het zijn allemaal nieuwe composities. De meeste stukken zijn intiem van sfeer. Bla Bla Blu is een improvisatie over een virtuoze baslijn met de linkerhand en tot slot stride-piano uit de jazztraditie. Het is een persoonlijk en bijzonder album geworden. Ook toegankelijk voor de niet-hardcore jazzliefhebber.

Miles Davis - Bitches Brew Live

Waarom dit Miles Davis album als tip? Het is toch geen muziek die een duwtje in de rug nodig heeft? Helemaal waar. Bij Columbia is Miles Davis het grote kassucces gebleken.
Ooit werd bij CBS het contract van alle jazzmusici opgezegd, behalve dat van Miles Davis. En dat van Dave Brubeck natuurlijk. Het gerucht ging later dat iemand tapes van Miles Davis onder een andere naam naar de programma-commissie van Columbia had gestuurd om te solliciteren naar een platencontract. Het antwoord kwam : Een aardige trompettist, maar hij moest nog wat meer studeren! Ik citeer dit uit mijn hoofd, vele jaren later, dus heel letterlijk is dit citaat niet.

Waarom dan deze tip? In mijn leven waren de dingen waar ik reikhalzend naar uitkeek in chronologische volgorde : Een nieuw album van Kuifje (Kuifje in Tibet!), een nieuwe plaat van de Beatles (Rubber Soul!), van Jimi Hendrix (Band of Gipsies!) en tenslotte, na de aanschaf van Bitches Brew, een nieuwe LP van Miles Davis, en dan tel ik de lang niet verkrijgbare heruitgaven mee. Met het luisteren naar "Bitches Brew" kon ik destijds de overstap van pop naar jazz maken. Vandaag de dag is alles van Miles Davis in een paar monumentale CD-boxen te koop, maar dat was in de 70er jaren beslist niet het geval.
Hoogtepunt voor mij waren de oorverdovende concerten van Miles Davis in de Doelen in 1970 en 1973. Al na korte tijd verlieten teleurgestelde fans van het eerste uur hun (dure) zitplaatsen op de eerste rijen, die prompt werden ingenomen door het wat minder draagkrachtige publiek. De foto die ik van Miles in 1973 maakte, hier in het klein, hangt op de muziekafdeling.

Nu op een CD met de intrigrerende titel "Bitches Brew Live" drie nooit eerder uitgebrachte stukken, opgenomen tijdens het Newport Jazz Festival, een maand voor de legendarische studiosessies die resulteerden in het baanbrekende dubbelalbum. Verder staat er de muziek op die Miles speelde op het (pop) festival op het eiland Wight, een jaar later. Daar speelden naast The Who, Leonard Cohen, Emerson, Lake & Palmer, Free, Moody Blues, Jethro Tull ook Sly & the Family Stone en Jimi Hendrix, die model stonden voor de rockjazz van Miles. Er was zelfs sprake van een opnamesessie van Miles Davis en Jimi Hendrix met het orkest van Gil Evans, maar door de vroege dood van Jimi Hendrix is dat er helaas niet meer van gekomen.
Op de oorspronkelijke LP kreeg de medley de wat onverschillige titel ‘Call it anything', nu worden de stukken met naam genoemd; Directions, Sanctuary, Spanish Key, etc.
Deze CD is een afterparty, ik was er 40 jaar geleden beslist gelukkiger mee geweest, maar ik ben nog steeds enthousiast over een ‘nieuwe Miles'

Jan Menu - Mulligan Moods

Saxofonist Jan Menu is al ruim 20 jaar te horen op de jazzpodia in Nederland en ver daarbuiten. In 1989 winnaar van het Loosdrecht Jazz concours, momenteel docent aan het Haags conservatorium, en dit is pas zijn eerste CD onder eigen naam.
Jan Menu is een melodieuze blazer, die kan schitteren als begeleider van zangeressen of in kleine bezettingen met een gitarist, zoals in Dig D'iz of op deze CD met Jesse van Ruller. Model voor Dig d'Diz stond de kamermuziek van Jimmy Giuffre met gitarist Jim Hall.
Dit album, de titel zegt het al, is geïnspireerd op de muziek van Gerry Mulligan. Gerry Mulligan was met een pianoloos kwartet een van de belangrijkste muzikanten van de West-coast jazz en de bekendste baritonsaxofonist uit de jazzgeschiedenis. Ook was hij een groot arrangeur en componist. Met al deze superlatieven zijn er slechtere voorbeelden denkbaar.
De CD is een voltreffer. De arrangementen zijn van Jan Menu en Jesse van Ruller. Bernie's Tune en Walkin' Shoes krijgen een opvallende ritmische uitvoering. De stukken zijn overwegend ballads, met het stuk Motel als virtuoze uitsmijter in uptempo. Bassist Clemens van der Feen en drummer Joost van Schaik (veel drummers heten Joost) zijn smaakvolle begeleiders en goede teamspelers.