Bieb voor een betere wereld

De bieb zet zich deze maand extra in voor de global goals. Zeventien doelen die de VN gesteld hebben om wereldwijd te werken aan een rechtvaardige, duurzame en eerlijke wereld. De bieb adopteert global 11: een duurzame stad. De bieb daagt alle Utrechters, jong en oud, uit mee te denken over hun toekomstige stadsie. Dat doen we met theatervoorstellingen, workshops, lezingen en het bouwen van een stadsmaquette. Ook Nederland Leest, de jaarlijkse nationale leescampagne, staat in het teken van duurzaamheid. Daarom kun je deze maand als lid van de bieb de gratis bundel 'Winterbloei' meenemen (zolang de voorraad strekt).

Een betere wereld begint bij jezelf, en een beetje bij de bieb.

Wat is er te doen tijdens deze duurzame maand:

Heel veel te doen, te zien en te beleven deze maand. Bekijk ook ons speciale kennisdossier rondom duurzaamheid.

Ingmar Heytze in gesprek met Onno Blom

Wolkersfan, dichter en Utrechter Ingmar Heytze gaat deze avond in gesprek met Wolkersbiograaf Onno Blom. Blom werkte tien jaar aan hét epos over Wolkers ‘Het litteken van de dood.’ Samen praten ze over Wolkers’ leven en natuurlijk zijn voorliefde voor de natuur. Leefde hij ook een duurzaam leven? En wat nemen beide mannen van Wolkers’ verhalen en observaties mee in hun eigen levens?

Workshop Speel het afvalspel

Kruip in de huid van een bakker, slager, ondernemer, gemeentebestuurder, schooldirecteur of inwoner van Utrecht en ga samen op zoek naar de afvalstromen die je produceert. Doel van de workshop is zoveel mogelijk inzicht geven in hoe je afval kunt hergebruiken. Lukt dit en produceer je geen afval meer? Dan heb je gewonnen. Tijdens deze workshop denk je ook na over de rol van geld in een circulaire economie. I.s.m. Fungi Factory

Neem Wolkers mee uit de bieb

Jan Wolkers had eerbied voor alles wat leeft. Hij zag zelfs de schoonheid van tuinen in november. Die liefde voor natuur geeft de bibliotheek door in heel Nederland. Als onderdeel van de nationale leescampagne Nederland Leest kun je als lid in november de gratis bundel ‘Winterbloei’ meenemen. Met de mooiste natuurverhalen van Wolkers en een introductie van Utrechter Ronald Giphart. Even doorpraten over het boek?

Kom dan naar onze duurzame leesclub

Denkplaats: Groen in de stad

Geveltuintjes, groene daken, en guerrilla-tuinieren. Deze Denkplaats ga je in gesprek over de groene stad. Hoe wapen je je in de stad tegen hitte, wateroverlast en fijnstof? Wat kan en wíl je zelf doen? En: is meer groen eigenlijk voor iedereen goed, of zijn er ook nadelen? 

Bibliotheekgast Aaf Brandt Corstius (uitverkocht)

Schrijver, columnist, schreef columns bij 'Winterbloei'

Schrijfcafe: Groen schrijven

In november sluit het Schrijfcafé aan bij Jan Wolkers’ grootste inspiratiebron: de natuur. Alleen daar kon hij nieuw werk scheppen. Wil je de natuur ook voor jou laten werken en jouw eigen paradijsje scheppen? Kom dan naar het Schrijfcafé. 

Stut Theater speelt met vuil.... en doet nadenken

Afval scheiden. Sommige mensen doen het heel fanatiek. Anderen denken dat het geen zin heeft. Weer anderen ruimen elke dag zwerfafval op. En jij? Wat doe en denk jij? Stut Theater onderzoekt alle meningen, problemen en uitdagingen rondom natuur en duurzaamheid. Op een theatrale en interactieve wijze. Klimaatontkenners, recyclelaars, bomenknuffelaars en doemdenkers. Doe mee en laat je mening horen.

Pubquiz: Duurzaamheid

Culturele quizmasters Merel Jansen en Frank Heinen komen met de leukste vragen over kunst, muziek, tv, film – en hoe kan het ook anders – boeken. Je kunt als groep meedoen of alleen. Geen team bij de hand? Dan regelen wij een team voor je.

Van de eerste autoloze zondag tot global goals. Tijdens deze pubquiz buig je je onder andere over duurzaamheid.

De eetbare tuin

Lekker eten uit eigen tuin. Dat kan ook als je een heel klein tuintje hebt. Of een balkon. Deze ochtend leert biologisch tuinier Benjamin Brandenburg hoe je zelf een kruidentuintje kunt maken. In de vorm van een spiraal, want zo vangt het ene plantje meer warmte en krijgt de ander precies de schaduw die nog is. Natuurlijk krijg je ook zaden mee. Zodat je in het voorjaar je eigen kruiden kunt plukken.

Zwamzakken

Het Utrechtse bedrijf FungiFactory verzamelt koffiedik en kweekt daar oesterzwammen op. De mini-tentoonstelling Zwamzakken laat zien hoe je op afval weer iets eetbaars kunt kweken. Kom kijken naar de snelle groei van oesterzwammen. Wie weet lukt het je met de DIY-informatie zelf oesterzwammen te kweken.

Afscheid van de stad

Een literair, poëtisch en licht absurdistisch programma over wat als Utrecht onder water komt te staan. Met een performance van de Utrechtse schrijver, cabaretier en theatermaker Bernard Christiansen. Na afloop ga je samen op zoek naar mooie, ontroerende en gekke afscheidswoorden en zinnen voor ons stadsie. Een avond vol rouw, galgenhumor en onbesuisde ironie.

Beeld: Nina Limarev

De compensatieadviseurs

Studenten van de Hogeschool Utrecht meten de impact van de dingen die jij doet. De meetfanaten rekenen uit hoe je je lange douchetijd kunt compenseren en wat je kunt doen als je toch echt naar Zuid-Afrika wilt. Natuurlijk kun je ook al je groene vragen aan ze stellen. Je herkent de groene rekenaars aan hun witte jassen.

Bouw mee aan de stadsmaquette

Hoe bouw je samen aan een circulaire stad? Lukt dat in een democratisch proces en hoe ziet zo’n stad er dan uit? Kunstenaar Leon Muilwijk, conceptdesigner bij Rijkswaterstaat en adviseur circulaire economie, neemt oude meubels, vergieten, doeken, doosjes, bestek en allerhande tweedehandsspullen mee om samen een stadsmaquette te bouwen. Doe mee. Dat kan tijdens de openingstijden van de bieb. Of kom naar de kick off waar Leon de start voor de bouw geeft. Zondag 10 november zal Leon met alle makers terugblikken op het resultaat.

Boekentips duurzaamheid

  • Gewoon goed

    Karen Kammeraat

    Praktische handleiding bij bewust duurzaam (leren) consumeren.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Gewoon goed

  • Dit is een goede gids voor een duurzame lifestyle

    Marieke Eyskoot

    Uitgebreide lifestylegids vol tips voor een duurzamer leven in de moderne tijd. Met informatie over de kleding- en voedselindustrie. Met kleurenfoto's.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Dit is een goede gids voor een duurzame lifestyle

  • Ontplastic

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Ontplastic

  • Tien klimaatacties die werken

    Pieter Boussemaere

    Handboek met tips om snel en concreet acties te ondernemen tegen de klimaatverandering.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Tien klimaatacties die werken

  • Het zero waste project

    Jessie Kroon, Nicky Kroon

    Ervaringen van twee zussen tijdens hun poging om te leven met zo min mogelijk afval; met adviezen om met zo weinig mogelijk verspilling te leven.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Het zero waste project

Kids

Kom op! Kinderen redden de wereld
Jij erft straks de aarde die volwassenen achterlaten. Geen wonder dat jij vecht voor een beter klimaat. Daar helpt de bieb je deze maand extra bij. Kom leren protesteren, denk samen na over het Utrecht van de toekomst en een écht zuinige auto bouwen. Bij alle workshops mag je gratis het spannende boek ‘Borealis’ van Marloes Morshuis meenemen. Weten Joppe en 180 andere kinderen de wereld te redden van een grote klimaatramp?

Kidscollege: Alles over gigantisch groene voeten

Het gaat niet geweldig met de aarde. Het weer verandert, 11 dieren sterven uit en bossen verdwijnen. Grote mensen praten er alleen maar over, dus komen kinderen in actie!
Bij dit Kidscollege luister je eerst lekker naar de verhalen uit het boek ‘Groene voeten’ van Lotte Stegeman. Speel daarna de groene-voetenquiz en win een exemplaar van het boek met handtekening van Lotte.

Bouw een zonneauto

De auto van de toekomst rijdt natuurlijk op stroom.
Zonder te stoppen bereikt hij China. Plus: hij ziet er ook
nog eens vet uit. Waarom? Omdat jij hem deze middag zelf bouwt. Met de lasersnijder, soldeerbout en allerlei materialen. Kom je groene, zelfopladende auto maken in het Lab.
Hij mag ook rood zijn.

Animatieworkshop: De stad van de toekomst

Via een glijbaan zoef je je huis uit. In een onderzeeër vaar je door de Oudegracht richting de Dom. Hoe ziet Utrecht eruit als jij zo oud bent als je opa en oma? Breng de stad van de toekomst tot leven in een animatiefilm. Kies zelf de techniek en materialen. Alles kan in het Laboratorium van de bieb. Voordat je zelf aan de slag gaat, kijk je eerst naar een korte animatiefilm. De film is speciaal voor je uitgezocht door Kaboom Animatie Festival dat van 9 t/m 13 november in Utrecht plaatsvindt. (voor kinderen van 8-12 jaar).

Demonstreren kun je leren

In het spannende boek ‘Borealis’ redden kinderen de wereld van een klimaatramp. Schrijver Marloes Morshuis liet kinderen in haar boek in actie komen. Nu is het tijd voor jou om hetzelfde te doen. Daarom is Marloes in de bieb en beantwoordt alle vragen. Van hoe kinderen de wereld kunnen redden tot hoe het is om een boek te schrijven. Daarna leer je in een workshop zelf te protesteren. Vergeet aan het eind niet je gratis exemplaar van ‘Borealis’ mee te nemen.

Boekentips duurzaamheid kids

  • Plasticsoep

    Andy Engel, Judith Koppens

    Kikker en Vos gaan met hun vriendjes een dagje naar zee. Daar drijft zo veel plastic afval rond, dat ze niet meer willen zwemmen. Egel en Uil vertellen over de plasticsoep. Wat kunnen de vriendjes zelf doen om minder plastic te gebruiken? Prentvertelling met paginagrote illustraties in heldere kleuren. Vanaf ca. 5 t/m 7 jaar.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Plasticsoep

  • Dat mag niet weg!

    Annelie Ansingh

    Wat gooi je weg? Waar gaat dan heen? En wat houd je? Maak daar wat van! Leer alles over afval. AVI-Start t/m E3. Vanaf ca. 6 jaar.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Dat mag niet weg!

  • Het grote groene boek

    Mary Hoffman

    Wil je bedreigde dieren redden, onze bossen beschermen en onze lucht schoonhouden? Ontdek wat je allemaal kunt doen! Met veel kleine en grote kleurenillustraties. Vanaf ca. 7 t/m 9 jaar.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Het grote groene boek

  • Ga voor groen!

    Liz Gogerly

    Vier kinderen laten zien wat je kunt doen om de wereld groener te maken. Lees over o.a. afvalverwerking, recycling, klimaatverandering, eco-eten, duurzame energie en CO2 uitstoot. Met tips over energie besparen en hergebruik. Met stripachtige kleurenillustraties. Vanaf ca. 10 jaar.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Ga voor groen!

  • Groene voeten

    Lotte Stegeman

    Wat kun je zelf doen om de aarde een stukje groener te maken? En wat wordt er al gedaan? Lees over o.a. waterstofauto's, burgers van zeewier, verticale boerderijen en een bunker vol zaadjes. Met testjes, opdrachten, gestileerde kleurentekeningen en -foto's. Vanaf ca. 10 t/m 14 jaar.

    Gedrukt boek

    Bekijk details van Groene voeten

Duurzame raadsleden

Een duurzaam Utrecht begint bij jezelf, maar de gemeente helpt je er graag bij. Onze gemeenteraad
adopteerde de zeventien Global Goals voor duurzame ontwikkeling van de VN. Utrechtse gemeenteraadsleden Floor de Koning (GroenLinks) en Martijn van Dalen (VVD) kozen voor doel 11: een duurzame stad. Zo zetten zij zich in:

Hoe kan Utrecht snel duurzamer worden?
Floor: ‘Door een verkeersrevolutie: meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Dan pak je minder snel een auto, wat zorgt voor minder uitstoot, schonere lucht en meer kans op een gezellig praatje bij het verkeerslicht. Dat doen we door de fietsveiligheid op een hoog niveau te houden en de ruimte voor de fiets in Utrecht te bewaken. Zodat jong en oud voor de fiets blijven kiezen.’
Martijn: ‘Met meer ruimte en oplaadmogelijkheden voor de elektrische auto. Nu is het nog duur, maar dat gaat ervan komen. De gemeente moet zorgen dat Utrechters ook echt voor zo’n duurzaam vervoermiddel kunnen kiezen.’ 

Wat is de grootste duurzame uitdaging voor Utrecht?
Floor: ‘Zorgen dat je ook met weinig geld duurzaam kan leven.'
Martijn: ‘Zorgen voor draagvlak. We kunnen Utrechters niet dwingen om geveltuintjes aan te leggen of voor een elektrische auto te kiezen. Daarom focus ik op: informeren en motiveren.’

Werken jullie ook samen?
Floor: ‘Ja, met de VVD roepen we op tot meer laadpalen voor elektrische auto’s. Al zeggen wij wel: we moeten meer duurzame stroom opwekken zodat elektrisch rijden écht duurzaam is.’
Martijn: ‘Wij werken met de PvdA en SP samen om het pasjessysteem voor afval af te schaffen. Het systeem werkt nu niet goed en belemmert daardoor mensen bij het afval scheiden.’

Hoe duurzaam ben je zelf bezig en heb je een tip voor Utrechters?
Floor: ‘Ik heb twee jonge kinderen en geen auto. Ik vind het mooi om te proberen om de barrières die je dan tegenkomt weg te nemen. Mijn tip: denk eens na of je ook met de fiets naar je werk kan.’
Martijn: ‘Ik rij in een elektrische auto en scheid mijn afval. Mijn tip: wist je dat je zonnepanelen kan
leasen? Je hoeft niet in een keer een smak geld neer te leggen.’ 

De sleutel tot een duurzame bieb

Ook de bieb werkt hard mee aan een groene wereld. Nelleke van Erven van de bieb vertelt waarom en hoe het Green Key-keurmerk daarbij helpt.

3 vragen aan Nelleke

Waarom wil de bieb het Green Key keurmerk?
‘Green Key is hét internationale keurmerk voor duurzame bedrijven. De bieb wil met het keurmerk een voorbeeld zijn voor andere  bedrijven en Utrechters.’
Hoe wordt de bieb duurzamer?
‘De bieb op de Neude is het startpunt. De ideeën zijn eindeloos. Denk aan zonnepanelen, spaarlampen, lichtsensoren en timers voor airconditioning en verwarming. Maar ook toiletten met spoelsystemen die weinig water verbruiken, duurzame materialen voor meubilair en samenwerkingen met restaurants die biologische, lokale producten gebruiken. En afval wordt natuurlijk gescheiden.’
Hoe duurzaam is de bieb in 2030?
‘Onze droom is dat dan álle vestigingen het Green Key-keurmerk hebben. Eigenlijk hoop ik dat Green Key dan niet meer bijzonder is omdat duurzaam de nieuwe standaard is.’

de duurzaamheidsmaand is mede mogelijk gemaakt door Stichting Pica en Fonds voor Cultuurparticipatie.