Ga direct naar de inhoud, het zoekveld of het hoofdmenu.

Boekenclub van Deirdre en Menno

drie hoogleraren, drie auteurs, drie bijeenkomsten:

Diederik Samsom: de Groene Supermacht. Gesprekspartner: Evelien Tonkens, Universiteitshoogleraar Burgerschap in een gepolariseerde samenleving, Universiteit voor Humanistiek  

Tijdens deze avond onderzoeken we een intrigerende paradox: kan juist de democratische manier van besluiten nemen ons helpen om de klimaattransitie vol te houden, of staat democratische traagheid noodzakelijke verandering in de weg? En wanneer verandert verlangen naar daadkracht in een verlangen naar een sterke hand?

In Groene supermacht (uitgeverij De Correspondent, 2025) neemt Diederik Samsom de lezer mee achter de schermen van de Europese klimaatpolitiek. Als voormalig politicus en medearchitect van de Europese Green Deal weet hij uit eigen ervaring hoe idealen, politieke macht, economische belangen en eindeloos overleg samenkomen. Europa kan volgens Samsom een voortrekkersrol spelen in de verduurzaming van de wereld – maar daarvoor is niet alleen technologie nodig, maar ook politiek leiderschap.

Diederik Samsom begon zijn carrière als fysicus en klimaatactivist. Na zijn werk bij Greenpeace en het duurzame energiebedrijf Echte Energie, maakte hij in 2003 de overstap naar de Tweede Kamer. Hij was Tweede Kamerlid en fractievoorzitter van de PvdA en werkte vanaf 2019 als kabinetschef van Eurocommissaris Frans Timmermans. In die functie was hij een van de architecten van de Europese Green Deal. Vandaag de dag is Diederik voorzitter van de raad van commissarissen bij Gasunie. Daarnaast is hij actief als spreker, strategisch adviseur en opiniemaker.    

Evelien Tonkens is Universiteitshoogleraar op het thema Burgerschap in een gepolariseerde samenleving aan de Universiteit voor Humanistiek. Ze is tevens een veelgevraagd adviseur voor beleidsinstanties en maatschappelijke organisaties, waaronder de Adviesgroep Burgerbetrokkenheid bij Klimaatbeleid (commissie Brenninkmeijer), de Expertgroep Burgerschap MBO en in de Adviescommissie Versterking Democratische Rechtsorde (commissie Marcouch). Eerder was Evelien bijzonder hoogleraar Actief burgerschap aan de Universiteit van Amsterdam, Tweede Kamerlid voor GroenLinks, columnist bij de Volkskrant en onderzoeker bij diverse universiteiten en onderzoeksinstituten.  

Catherine de Vries: De symfonie van onvrede. De opmars van radicaal rechts in Europa. Gesprekspartner: Christoph Henning, hoogleraar Filosofie van humanisme, Universiteit voor Humanistiek

Wat gebeurt er met een democratie wanneer mensen zich niet langer gehoord, gezien of beschermd voelen? En kunnen we de aantrekkingskracht van radicaal-rechts begrijpen zonder de kiezers ervan weg te zetten als boos, bang of verkeerd geïnformeerd? Deze avond is niet alleen een gesprek over radicaal-rechts, maar ook over de kwaliteit van de democratische samenleving zelf. In De symfonie van onvrede De opmars van radicaal rechts in Europa (uitgeverij Querido, 2026) onderzoekt politicoloog Catherine de Vries de opmars van radicaal-rechts in Europa. Haar vertrekpunt is persoonlijk: ze groeide op in een boerengezin in Overijssel en zag van dichtbij hoe veranderingen in landbouw, Europese regelgeving en publieke voorzieningen het vertrouwen in de politiek kunnen aantasten. Haar onderzoek laat zien dat economische onzekerheid niet het hele verhaal vertelt. Ook het verdwijnen van publieke voorzieningen en het gevoel dat de overheid steeds verder weg komt te staan, spelen een belangrijke rol. 

Catherine E. de Vries is Vice Dean en hoogleraar politicologie aan IE University in Madrid en een toonaangevende onderzoeker op het gebied van Europese politiek. Haar onderzoek richt zich onder meer op democratie, populisme, migratie, publieke dienstverlening en de toekomst van de Europese Unie. Ze schrijft regelmatig voor internationale media zoals Financial Times, The Guardian en Politico.eu over Europese politiek en de opkomst van radicaal-rechts.  

Christoph Henning is hoogleraar Humanisme en Filosofie aan de Universiteit voor Humanistiek. Zijn onderzoek richt zich op sociale en politieke filosofie, kritisch humanisme en de maatschappelijke oorzaken van onvrede, vervreemding en ongelijkheid. Eerder was hij verbonden aan universiteiten in Duitsland en Zwitserland, waar hij zich verdiepte in de relatie tussen democratie, economie en samenleving.  

Merijn Oudenampsen: De aanval op de linkse elite. Hoe de cultuurstrijd ons land in de greep kreeg. Gesprekspartner: Margo Trappenburg, hoogleraar Grondslagen van het maatschappelijk werk aan de Universiteit voor Humanistiek.

Hoe ontstaan politieke vijandbeelden – en waarom krijgen sommige verhalen zoveel meer kracht dan andere? En waarom is het idee van een ‘linkse elite’ de afgelopen decennia zo’n krachtig politiek verhaal geworden? Deze avond onderzoeken we wanneer gezonde kritiek verandert in wantrouwen tegenover kennis, overheid en maatschappelijke organisaties? Hoe kan een democratie ruimte bieden aan fundamenteel verschillende opvattingen zonder dat tegenstanders elkaars vijanden worden?

In De aanval op de linkse elite: Hoe de cultuurstrijd ons land in de greep kreeg (uitgeverij Boom, najaar 2026) duikt Merijn Oudenampsen in de geschiedenis van de Nederlandse cultuurstrijd. Al zo’n dertig jaar klinkt de beschuldiging dat een linkse elite met politieke correctheid maatschappelijke problemen onbespreekbaar maakt. Dat verhaal klinkt inmiddels in talkshows, kranten, op sociale media en in de Tweede Kamer. Oudenampsen laat zien dat dit vijandbeeld niet zomaar uit de lucht is komen vallen. Het heeft diepe wortels in de Nederlandse politieke geschiedenis: in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, de verzuiling, de jaren zestig en de reactie daarop.

Merijn Oudenampsen is socioloog en politicoloog, gespecialiseerd in onderzoek naar politieke ideeën. Hij werkt als docent aan de afdeling politicologie van de UvA. Voor zijn promotieonderzoek aan de Universiteit van Tilburg bracht hij de ideeën achter de Fortuyn-revolte in kaart. Ook publiceerde hij samen met historicus Bram Mellink Neoliberalisme. Een Nederlandse geschiedenis. Hij schrijft daarnaast onder meer een column voor De Groene Amsterdammer.  

Margo Trappenburg is bijzonder hoogleraar Grondslagen van het maatschappelijk werk (vanwege de Marie Kamphuis Stichting) aan de Universiteit voor Humanistiek. Ook is zij hoofddocent bij de opleiding Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht. Margo schrijft over ontwikkelingen in de Nederlandse verzorgingsstaat, beroepsethiek, de verhouding tussen managers en professionals en over ethische kwesties in de gezondheidszorg   als euthanasie, abortus, prenatale diagnostiek, verdelingsvraagstukken en patiëntenrechten.      

Boekentips

Contact

Volg ons

Over ons

Zakelijk