Lezen stimuleert eigen mening

Carolien Krikhaar, specialist voortgezet onderwijs bij de Bibliotheek Utrecht: ‘Ik kwam het cobat een keer tegen bij het Van Abbedebat in het Van Abbemuseum in Eindhoven. Ik was geraakt omdat dit een gespreksvorm is waarbij je niet tegenover elkaar staat maar met elkaar samenwerkt. Een mooie vorm om jongeren met elkaar in gesprek te laten gaan. Maar, daar zou ik dan wel boeken lezen aan toe willen voegen. Want fictie helpt jongeren om zich in te leven in een ander. Dit draagt bij aan hun zelfreflectie en kan de kijk op anderen nuanceren en verrijken. Boeken helpen jongeren om eigen opvattingen en ideeën vorm te geven. Die kennis kunnen ze weer meenemen in het cobat. Boek en cobat geven jongeren de kans om op een onderzoekende manier de wereld te verkennen.’

Een pilot

De Bibliotheek vroeg Descart, school voor havo en vwo, vorig jaar om mee te doen met een pilot. Alle betrokken docenten kregen een training van Bureau Drijfpunt – ontwikkelaar van het cobat – om zich het cobat eigen te maken, om een goede gespreksleider te zijn én om scherpe stellingen voor het cobat van de leerlingen te bedenken. De Bibliotheek leverde de boeken die de leerlingen konden lezen. De pilot was een succes en dus   deed Descart dit jaar weer mee.

Cobatbattle

In de lessen Nederlands leerden de leerlingen de beginselen van het cobat. Thema was: digitaal samenleven. Om zich voor te bereiden kozen de leerlingen een boek uit de collectie, geleverd door de bibliotheek en uit de collectie van de schoolmediatheek. Alle derdeklassers oefenden met het cobat en de beste cobatters gingen naar de finale. Daar battelden ze met elkaar aan de hand van een aantal stellingen. Het werd een spannende middag. De leerlingen durfden stiltes te laten vallen om de juiste woorden te vinden. En af en toe kwam er een bemoedigende knik van een medeleerling. Een jury lette op verschillende aspecten en koos uiteindelijk een winnaar.

Wedstrijdvorm motiveert

Dat klinkt een beetje vreemd bij een vorm van debatteren waarbij continu samengewerkt wordt. Mare Roelfsema, jurylid en betrokken bij Bureau Drijfpunt, vertelt dat een wedstrijdvorm motiverend werkt voor de leerlingen.

Alleen maar winnaars

Maar wat veel opvallender was: alle leerlingen liepen trots de zaal uit. ‘Zie je wel, we kunnen wel anders over dingen denken zonder gelijk boos op elkaar te worden. Of elkaar stom te vinden,’ zei een jongen lachend tegen een klasgenoot en terwijl hij hem een vriendschappelijke klap op zijn schouder gaf.

Veel geleerd

Carolien Krikhaar: ‘Van docenten krijg ik terug dat leerlingen veel geleerd hebben: de boeken hielpen bij het vormen van een mening, ze luisterden goed naar elkaar en durfden om uitleg te vragen als een gestelde vraag niet helder of duidelijk was. Het cobat draagt op deze manier bij aan het vormen van een eigen mening, het helder krijgen van andermans standpunten en respectvol naar elkaar blijven zonder te polariseren. En de school werkt met dit project aan Burgerschap, hoe mooi is dat!. ' De school wil deze vorm graag doortrekken naar de volgende leerjaren en denkt na over demanier waarop dat zou kunnen.

Wil je meer weten en heeft jouw school ook interesse in project rondom Burgerschap en lezen? Of wil je meer weten wat de Bibliotheek Utrecht voor jouw school kan betekenen? Neem dan contact op met Carolien Krikhaar, c.krikhaar@bibliotheekutrecht.nl.

(Foto's door Isabelle Cornet)