In gesprek met Rob van Scheers

Rob van Scheers is schrijver en filmkenner. De Utrechter publiceerde 17 boeken, waaronder de biografie van cineast Paul Verhoeven, bekend van o.a. Turks Fruit, Basic Instinct en Zwartboek. In de bibliotheek bespreekt hij elke maand een boek én de verfilming ervan. Zes vragen over boekverfilmingen.

Wat is de kracht van een boekverfilming?

‘Het boek is de basis. Van een regisseur mag je verwachten dat hij of zij er zijn eigen visie op loslaat. Dat kan heel spannend zijn voor de kijker. Welke accenten worden er gelegd? Ik bedoel: de klassieker Apocalypse Now (1979) is gebaseerd op de novelle van Joseph Conrad: Heart of Darkness (1899). De novelle gaat over een man die, in opdracht van een Belgische handelsmaatschappij over de rivier naar Congo vaart. Onderweg maakt hij kennis met de donkerste krochten van de menselijke geest. De regisseur Francis Ford Coppola transponeerde het verhaal van Congo naar Vietnam. Hij drukte er zijn eigen stempel op door de duistere krochten van de Vietnamoorlog zichtbaar te maken.’

Wat is er voor jou nou zo bijzonder aan boekverfilmingen?

‘Je kunt kijken of het matcht met je eigen beelden en impressies die zich tijdens het lezen aan je opdringen. En ook niet onbelangrijk: klopt de cast enigszins met de personages zoals die in het boek worden beschreven? Het meet heel nauw, allemaal.’

Welke boek zou jij nog graag verfilmd zien worden en waarom?

‘De biografie van Frank Sinatra. Filmregisseur Martin Scorsese is daar al jaren mee bezig, maar is verstrikt geraakt in een rechtenkwestie met de erven. Een populair genre momenteel is verfilmde biografieën. Ik ben er dol op. Mits goed gedaan, natuurlijk.’

Welke boekverfilming moet iedereen gaan zien en waarom?

‘Teveel om op te noemen, vrees ik. Dan raak je aan ieders persoonlijke interesses. Maar je zou eens kunnen beginnen met de dvd-box van David Lean waarin je veel boekverfilmingen aantreft. Lean is bekend van o.a. Oliver Twist, Doctor Zhivago of Passage to India.’ Actueler is de Tsjechische versie van The Painted Bird naar het boek van de Amerikaanse schrijver Jerzy Kosinski die nu in de bioscoop draait. Er is veel over te doen, bijvoorbeeld over de authenciteit van het verhaal, dus discussie genoeg tijdens de nazit.’

Is er een boekverfilming waarin Utrecht goed in beeld komt?

‘Het eerste halfuur van Robert-Jan Westdijks Phileine zegt sorry (2003), naar het gelijknamige boek van Utrechter Ronald Giphart. Niet echt een boek, maar meer gebaseerd op een honderdtal strips is de speedbootachtervolging uit Amsterdamned (1988) natuurlijk. Die boten scheuren zo langs Broodje Mario. Ik snap niet waarom er niet meer films in Utrecht worden gedraaid, zo’n fotogenieke stad. Nog een laatste tip: The Pretenders (1981) van Jos Stelling, Utrechtse filmmaker en eigenaar van Springhaver en Louis Hartlooper Complex. De film gaat over een Utrechtse snackbar, begin jaren zestig van de vorige eeuw. De film is losjes gebaseerd op het korte verhaal De jukebox van Herman van Veen. Hoe Utregs wil je het hebben?

Heb jij elk boek gelezen voordat je de boekverfilming bekijkt en is dat nodig of niet?

‘Het boek is het boek en de film de film. Maar ik vind het altijd wel aardig om allebei te doen. Dat is ook omdat ik er dan een stuk in de Volkskrant of Elsevier over moet schrijven. Of een inleiding geef zoals nu in de bieb. Als ik dan toch een advies mag geven: eerst lezen, dan kijken, dat is volgens mij de juiste volgorde. Kan ook vakidiotie zijn, hoor.’


Agenda 'Van boek naar cinema'

Van boek naar cinema: Atonement  Bekijk details

vr 04 dec

In deze maandelijkse reeks bespreekt Utrechtse schrijver en filmkenner Rob van Scheers steeds een boek én de verfilming ervan. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten, welke keuzes zijn er gemaakt en...