Open Brief Raad van Toezicht de Bibliotheek Utrecht

Gepubliceerd op: 22 januari 2016 16:59

Aan: de inwoners van de stad Utrecht

Beste medebewoner van onze stad,
In de pers zijn berichten over de Bibliotheek Utrecht en over haar directeur verschenen die bij u vragen kunnen oproepen. Wij willen als Raad van Toezicht het beeld corrigeren bij u als bewoner van onze stad, omdat we voor u hard aan het werk zijn uw Bibliotheek verder te vernieuwen. Een vernieuwingsslag die we op verzoek van de stad en haar bestuur uitvoeren.

Het staat media uiteraard vrij over onze organisatie te berichten. Berichtgeving waar feiten echter ingekleurd worden naar wens en waar anderen dan weer op reageren, doet geen recht aan het vele werk dat wij verzetten voor deze bibliotheekvernieuwing. En het schaadt personen binnen onze organisatie.
De directie, Ondernemingsraad en Raad van Toezicht zijn het volstrekt met elkaar eens over de noodzaak om die transformatie naar de Bibliotheek van de 21e eeuw vorm te geven.
We weten ook dat er bij veel van onze medewerkers daarvoor begrip en draagvlak is.

Naast vernieuwen moet de Bibliotheek ook bezuinigen. In totaal loopt het te bezuinigen bedrag op de gemeentelijke subsidie tussen 2010 en 2018 op tot meer dan 2 miljoen. De Bibliotheek heeft daarvan al meer dan 1,5 miljoen weten weg te werken, maar het laatste stuk, de ongeveer 6 ton die het gemeentebestuur anderhalf jaar geleden heeft opgelegd, is heel moeilijk te realiseren.

In de uitwerking van de bezuinigingen heeft de Bibliotheek niet gekozen voor het sluiten van vestigingen, terwijl dit de gemakkelijkste weg is. We houden alle vestigingen open omdat we weten dat u als inwoner graag dichtbij de Bibliotheek bezoekt. Ook de gemeenteraad wil dit.

Dat betekent dat we nu in gesprek zijn met de Ondernemingsraad over het helaas afscheid nemen van een aantal medewerkers teneinde het laatste deel van de bezuiniging ook te realiseren. De gevolgen daarvan willen we waar mogelijk opvangen met vrijwilligers, zoals elders in bibliotheekland al heel gebruikelijk is.
Onze medewerkers zijn zonder uitzondering zeer gemotiveerd om hun werk te doen en dan is iedereen erbij gebaat dat de gesprekken hierover in alle rust plaatsvinden tussen de directeur en de Ondernemingsraad van de Bibliotheek.

Tot slot willen we nog graag een aantal feiten op een rij zetten:

  1. Het is onjuist dat de Bibliotheek Utrecht personeel gaat ontslaan om de Bibliotheek Neude te financieren; de Bibliotheek Neude wordt niet alleen een van de mooiste Bibliotheken van Europa, het draagt vooral ook bij aan de bezuinigingen en heeft een sluitende begroting. 
  2. Daarnaast zijn alle nieuwe vestigingen zoals in Oog in Al, Kanaleneiland, Leidsche Rijn en Neude voorwaardelijk voor de vernieuwing van de Bibliotheek. Het is ook onjuist dat de Bibliotheek vestigingen wil sluiten; daar zijn geen plannen voor.
  3. Het bruto salaris dat de directeur ontvangt is € 122.000 per jaar. Het genoemde bedrag in de pers van € 143.000 is inclusief het werkgeversdeel van de jaarlijkse pensioenstorting, € 21.000. Het geheel valt ruimschoots binnen het kader van de Wet Normering Topinkomens (WNT) voor de (semi) publieke sector en wordt daar ook jaarlijks aan getoetst. 
  4. Het salaris van de directeur is in 2010 door het gemeentebestuur vastgesteld en valt nu onder de verantwoordelijkheid van de Raad van Toezicht. Het salaris is sinds de overgang naar de Stichting Bibliotheek Utrecht in 2013 gelijk gebleven, behoudens beperkte CAO stijging.


De Raad van Toezicht van de Bibliotheek Utrecht houdt niet alleen toezicht op de organisatie, maar staat ook voor die organisatie zolang de zaken daar naar behoren gaan. De feiten spreken voor zich en u als inwoner van deze stad bezoekt ons graag; het ledenaantal is in 2015 gestegen naar bijna 70.000 leden. Wij gaan ervoor zorgen dat u ook in de toekomst uw Bibliotheek kunt bezoeken, daar kunt u op rekenen!

Mocht u als bewoner vragen hebben, dan kunt u ons deze gewoon direct stellen via secretariaat@bibliotheekutrecht.nl. Onze mensen willen uw vragen meer dan graag beantwoorden zodat het verkeerd geschetste beeld zo snel mogelijk uit de lucht is.

Raad van Toezicht van de Bibliotheek Utrecht

Laurent van den Nouwland
voorzitter 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Vragen en antwoorden over de organisatieaanpassing van de Bibliotheek Utrecht

De afgelopen dagen verschenen in de media artikelen over de reorganisatie van de Bibliotheek Utrecht. Een reorganisatie gaat niet over cijfers, maar over mensen en dit vereist uiterste zorgvuldigheid. De Bibliotheek heeft hieronder aan de hand van een aantal veel gestelde vragen de feiten op een rij gezet.


1. Waarom moet de Bibliotheek Utrecht de organisatie aanpassen?

De samenleving verandert en daarmee ook de vraag van burgers naar informatie. De Bibliotheek biedt allang meer dan boeken alleen. Informatie wordt verspreid via internet, workshops, cursussen, lezingen, debatten en gesprekken. Daarnaast biedt de Bibliotheek werk- en studieplekken voor mensen om zichzelf te kunnen ontwikkelen.

Om te kunnen blijven voldoen aan die veranderende vraag van de burgers en opdracht van de gemeente is, naast het beschikbaar blijven stellen van de collectie, een meer programmerende organisatie noodzakelijk. Zo kunnen we aan de veranderende vragen en behoeften van burgers blijven voldoen.

Daarnaast neemt de subsidie van de gemeente af. In totaal daalt tussen 2010-2018 de jaarlijkse exploitatiesubsidie met meer dan 2 miljoen, terwijl het aantal vestigingen gelijk blijft. De gemeente en de Bibliotheek zijn beide van mening dat het openhouden van alle vestigingen van groot belang is. Er is de afgelopen tijd heel goed gekeken naar mogelijkheden om te besparen (bijvoorbeeld op huurcontracten, efficiëntere werkprocessen e.d.). Dat levert te weinig op. Dit betekent dat de teruggang in subsidie mede moet worden opgevangen door personeelskosten te verminderen.

2. Er is plek voor minder mensen en er worden vrijwilligers aangenomen. Is dat geen verdringing van arbeid?
Er is hier geen sprake van verdringing van arbeid. Het initiatief om vrijwilligers in te gaan zetten is niet de veroorzaker van de inkrimping. De bezuinigingen op de jaarlijkse reguliere subsidie vormen de oorzaak van de inkrimping. Het gevolg ervan willen we opvangen met vrijwilligers. Zo kunnen we in alle vestigingen die dienstverlening optimaal houden.

3. Hoeveel banen gaan er verloren?
We kunnen nog niet precies aangeven hoeveel banen zullen verdwijnen, maar het gaat naar schatting om 10 fte en dus verliezen helaas ongeveer 15 mensen hun baan bij de Bibliotheek.

4. Wat doet de Bibliotheek voor mensen die hun baan kwijtraken?
De Bibliotheek treedt in overleg met de medewerkers die hun baan verliezen om gezamenlijk te bekijken hoe zij naar ander werk begeleid kunnen worden. Daarnaast treedt het sociaal plan uit de CAO Openbare Bibliotheken in werking. De medewerker heeft de keuze om de transitievergoeding, die hij ontvangt wanneer hij tenminste twee jaar in dienst is geweest van de Bibliotheek Utrecht, zelf in te zetten voor het inkopen van ondersteuning bij het zoeken van een andere baan, of hij besteedt dit bedrag aan een mobiliteitsplan wat in overleg met de Bibliotheek Utrecht wordt vormgegeven.

5. Vallen er gedwongen ontslagen of is er sprake van natuurlijk verloop?
Het natuurlijk verloop is al tot 2020 ingeboekt en levert niet voldoende op om de bezuinigingsdoelstelling te realiseren.

6. Waarom is de verhuizing van de Centrale Bibliotheek naar de Neude noodzakelijk?
De huidige Bibliotheek op de Oudegracht voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd om de nieuwe programmerende Bibliotheek vorm te geven. Het gebouw is te klein en niet geschikt te maken voor de nieuwe functies. Daarnaast is de verhuizing naar de Neude goedkoper dan een verbouwing van de huidige Centrale Bibliotheek.

7. Hoe gaat de Bibliotheek verder met het proces rond de aanpassing van de organisatie?
De directie is in gesprek met de Ondernemingsraad over de plannen. De medewerkers zijn via personeelsbijeenkomsten, inloopspreekuren en informatie op het intranet bij het proces betrokken. Wanneer de directeur door middel van een besluit de reorganisatie bekrachtigd heeft zal verder uitvoering gegeven kunnen worden aan het reorganisatieplan, eventueel met in acht neming van de opschortingstermijn.

8. Kan het salaris van de directeur niet naar beneden?
In de CAO Bibliotheken is geregeld dat het salaris van directeuren van grotere Bibliotheekorganisaties door de Raad van Toezicht wordt bepaald. Het salaris van de directeur van de Bibliotheek Utrecht is in 2010 door de gemeente vastgesteld. Het salaris is sinds de overgang naar de Stichting Bibliotheek Utrecht gelijk gebleven, behoudens CAO stijging.
Het bruto salaris dat de directeur ontvangt is € 122.000 per jaar. Het genoemde bedrag in de pers van € 143.000 is inclusief het werkgeversdeel van de jaarlijkse pensioenstorting, € 21.000. Het geheel valt ruimschoots binnen het kader van de Wet Normering Topinkomens (WNT) voor de (semi) publieke sector en wordt daar ook jaarlijks aan getoetst.  

9. Hoe is het salaris van de directeur tot stand gekomen?
De directeur is in 2010 door het gemeentebestuur benoemd als directeur van de –toen nog- Gemeentebibliotheek Utrecht met behoud van zijn directeurssalaris. Dat is/was toen gebruikelijk binnen de gemeente. De directeur zat in schaal 18 en heeft die behouden.
Een dergelijk salaris is binnen de ambtelijke top van de gemeente Utrecht niet ongewoon.
De salarisschaal voor directeur Gemeentebibliotheek was eerder door de gemeente vastgesteld op schaal 17. Om te voorkomen dat er bibliotheekgelden zouden moeten worden besteed om het hogere salaris van de huidige directeur te betalen heeft de gemeente aan de Bibliotheek een bedrag mee gegeven waaruit jaarlijks dat extra stukje salaris gecompenseerd kan worden.
Bij de verzelfstandiging van de Bibliotheek in de stichting de Bibliotheek Utrecht heeft de directeur - net als alle andere medewerkers- een salarisgarantie meegekregen. De gemeente heeft daarover toen afspraken met de vakbonden gemaakt en vastgelegd in het Sociaal Plan.
Het bovenstaande is ook al te lezen in de toelichting op pagina 18 van Jaarverslag 2013.
De Raad van Toezicht van de stichting heeft sinds 2013 het salaris ongewijzigd gelaten. Alleen de salariswijzigingen volgens de afspraken in de cao-bibliotheken en wettelijke veranderingen (o.a. pensioenregelgeving) zijn doorgevoerd.
Het salaris van de directeur wordt jaarlijks gemeld conform de wet Normering Topinkomens(WNT). Het blijft ruimschoots onder de grens die daar voor dit soort functies wordt aangegeven (€ 230.474.- in 2014).
Het salaris van de directeur is dus – net als bij veel andere medewerkers in de Bibliotheek- historisch bepaald: het gemeentebestuur is hier zowel in benoeming, vaststelling salaris en verleende salarisgarantie de leidende partij geweest, het is vervolgens niet verhoogd, het zit ruimschoots onder de normen die landelijk gehanteerd worden en de Bibliotheek is hier transparant over in jaarverslagen en de meldingen conform de WNT.

10. Waarom zit er tussen het bedrag in het Jaarverslag 2013 en 2014 een verschil?
De Bibliotheek betreurt dat er in de gepubliceerde Jaarverslagen 2013 en 2014 het beeld kan ontstaan dat het salaris van de directeur gestegen is van circa €133.000 naar circa €143.000, -.
Dit is onjuist en het is dankzij het journalistieke speurwerk van AD/UN dat deze administratieve fout ontdekt is.
Voor de Bibliotheek Utrecht was 2013 het eerste jaar dat de Bibliotheek een stichting was en aan andere administratieve spelregels moest voldoen dan bij de gemeente het geval was. Daar is helaas iets mis gegaan in het jaarverslag.

De juiste cijfers zijn:
Jaar     Bruto salaris   Werkgeversbijdrage Pensioenpremie  Totaal opgave WNT
2013    122.730           22.362                                                145.092
2014    122.434           21.191                                                143.625


De Bibliotheek zal bij het jaarverslag over 2015 alsnog de juiste cijfers over 2013 vermelden.