Hedendaagse kunst in de nieuwe vestiging aan de Neude

Gepubliceerd op: 8 januari 2020 10:16

Het is bijna zover. 13 maart opent Bibliotheek de Neude de deuren. Hiermee krijgt Utrecht er meteen éen van de grootste publieke gebouwen bij. Daar is ook ruimte voor hedendaagse kunst. Vijf prominente Utrechtse kunstenaars krijgen er een permanent podium voor hun kunstwerken.

Kunst in de Neude

Niet alleen de architectuur maakt de Neude de moeite waard. Met de opening van de Bibliotheek Neude krijgt Utrecht er een plek bij om hedendaagse kunst te bewonderen. Een speciaal voor dit initiatief samengestelde kunstcommissie is een meervoudige schetsopdracht uitgeschreven. Kunstenaars en ontwerpers uit verschillende kunstdisciplines zijn gevraagd om een ontwerp te maken dat uitgaat van de architectuur en de nieuwe functie van de Bibliotheek Neude. Vijf Utrechtse kunstenaars krijgen in het nieuwe gebouw een permanent podium voor hun kunstwerken.

De 5 kunstenaars

De volgende 5 kunstenaars zijn door de commissie geselecteerd:

1. Maarten Baas

Maarten Baas is een autonoom ontwerper en wordt gezien als één van de invloedrijkste Nederlandse ontwerpers van het begin van de 21e eeuw. Hij wordt vaak beschreven als een 'auteur-ontwerper', waarvan zijn werken op de grens tussen kunst en design liggen. Zijn werken bevinden zich in grote museumcollecties, zoals het Museum of Modern Art in New York en het Rijksmuseum in Amsterdam. Voor de Bibliotheek Neude is er een kunstwerk van Maarten Baas in voorbereiding en zal naar verwachting medio mei 2020 worden opgeleverd.

2. Jan Willem Deiman

Jan Willem Deiman ontwerpt op het Fenicisch alfabet geïnspireerde hangende sculpturen. Zijn intentie is om de verandering van tekens en symbolen te verbeelden, waarbij de lange verticale lijnen de hoge ruimtes van de Bibliotheek Neude benadrukken en het alfabet een duidelijk en abstracte link naar de taal is.De 200 stuks hangende sculpturen zullen op verschillende plekken in het gebouw te zien zijn. Belangrijk is dat de sculpturen als oriëntatie werken in zo’n groot gebouw. Met zijn kunstwerk wil Deiman de bezoeker laten verwonderen door hen stap voor stap mee te nemen in het ontdekken waar die vormen voor staan. In 2018 werd hij genomineerd voor de K.F. Hein Stipendium en hij exposeert in binnen- en buitenland.

3. Frank Halmans

Kunstenaar Frank Halmans werkt regelmatig met architectuur en wonen als thema en ontwierp speciaal voor de jeugdafdeling een boekenkast in de vorm van een huis. Een 4.40 meter hoog speelhuis om in te wonen waarvan de wanden volledig uit boekenplanken met hangende boeken bestaan.Halmans speelt met het contrast tussen binnen en buiten en het is aan de jonge bezoekers om dit binnen zijn object verder te ontdekken. Fantasierijk, poëtisch. beetje surreëel: boeken die hangen en een lantaarnpaal die een eigen wil lijkt te hebben. Ook maakt Halmans een sokkel voor nijntje waar de allerkleinste worden uitgenodigd er van alles in te ontdekken. In 2015 heeft hij in opdracht van het Mondriaanhuis in Amersfoort het Monument Mondriaan gemaakt.

4. Daan Paans

Daan Paans gaat in zijn werk uit van het 38.000 jaar oude Löwenmensch sculptuur die hij uitwerkt in foto’s, 3D sculpturen en textiel. Zijn fascinatie voor het sculptuur zit hem vooral in de vorm die heel vaak terug komt in verschillende tijden en culturen, maar ook in onze hedendaagse tijdsgeest. Paans heeft een beeldverzameling gemaakt die de Leeuwmens in verschillende tijdsgeesten toont. Daarnaast maakt hij een 3D geprinte sculptuur dat is samengevoegd uit verschillende en bestaande 3Dmodellen: een digitale afbeelding van de Leewenmens, Sekhmet (een godin uit de Egyptologische mythologie) en van Tigris uit de animatiefilm Kung Fu Panda. Paans wil de bezoeker van de reisafdeling van de bibliotheek prikkelen om na te denken over de complexe samenkomsten van invloeden die de dingen maken zoals ze zijn, hoe het verre verleden zich in het heden manifesteert en hoe reizen weer tot nieuwe mondiale kruisbestuivingen leidt. Hiermee geeft hij de bezoeker van de bibliotheek een andere kijk naar het reizen naar andere landen en culturen. In 2013 werd hij genomineerd voor de Foam Paul Huf Award en in 2016 was hij Foam Talent 2016.

5. Jop Vissers Vorstenbosch

Wat de bezoeker bij het indrukwekkende vijf bij vijf meter lichtkunstwerk van de jonge kunstenaar Jop Vissers Vorstenbosch gaat zien, is afhankelijk van de invalshoek. Jop: ‘Het kunstwerk heeft grofweg gezien drie punten. Frontaal; dan kijk je tegen de schildering aan. Zo krijgt de kijker een helder beeld van de kleurvlakken. Aan de zijkant vertroebelt de schildering juist door de lamellen en waardoor er een soort van 3D werking ontstaat. En van de achterkant ziet het werk er bijna traditioneel uit als een glas-in-lood raam’. Door het schilderkunstige proces waarbij laag over laag opgebracht is op flixiglas zal het perspectief elke keer een totaal nieuw beeld en een andere uitstraling opleveren. Deze drie elementen werken samen en hierdoor is het kunstwerk direct verbonden met de beweging van de toeschouwer. In 2016 kreeg Jop een bijdrage Jongtalent van het Mondriaan Fonds.

  • Maarten Baas

  • Jan Willem Deiman

  • Frank Halmans

  • Daan Paans

  • Jop Vissers Vorstenbosch

Foto's Nina Slagmolen

De kunstcommissie

De gekozen werken bestonden volgens de onafhankelijke kunstcommissie het beste bij de opdracht. De commissie bestond uit:

  • Bart Rutten - directeur Centraal Museum Utrecht
  • Fleur Junier - conservator
  • Frank Koolen - beeldend kunstenaar en intendant 
  • Annelou Evelein - urban curator

Gedurende het jaar van de opening van de Bibliotheek Neude zal er een tijdelijke tentoonstelling van alle schetsontwerpen te zien zijn, ook van de niet-geselecteerde kunstenaars. Verder zullen er ook tijdelijke exposities zijn, waarbij ook vrouwelijke kunstenaars exposeren. ​Ook wil de Bibliotheek Utrecht na 2020 meer vaste werken realiseren. Er komt dus meer kunst in de Bibliotheek Neude.